देव गुरुङ र मात्रिका यादव उपस्थित बैठकमा बेग्लै रमाइलो

देव गुरुङ नेकपा-माओवादीका केन्द्रीय सचिव एवं ३३ दलीय मोर्चाका मुख्य जिम्मेवार नेता हुनुहुन्छ । यतिबेला ३३ दलभित्र गुरुङको भूमिकालाई देखेपछि ३३ दलका अन्य नेताहरु गुरुङप्रति रुष्ट हुन थालेका छन् । त्यसैगरी मन्त्री भएका बेला कर्मचारीलाई शौचालयमा थुन्ने अर्का माओवादी नेता मात्रिका यादव पनि कम रमाइलो पात्र हुनुहुन्न । आखिर गुरुङ र यादव दुबैजना एकैठाउँ बसेर कुनै विषयमा छलफल गर्नु पर्यो भने झन् कस्तो होला !
गुरुङका सामु विप्लव फिक्का
गत वर्ष प्रज्ञा प्रतिष्ठानमा आयोजित वैद्य पक्षीय माओवादीको महाधिवेशनमा नेत्रविक्रम चन्दको प्रभावलाई पछि पार्दै कार्यकर्ताका माझमा समेत गुरुङ वाहीवाही कमाउन सफल हुनुभएको थियो । यतिबेला ३३ दलीय मोर्चाका हरेक बैठकहरुमा सचिव विप्लवको कुनै चर्चा सुनिँदैन । रहेक वक्तव्यमा ‘३३ दलका तर्फबाट’ भन्दै गुरुङकै नाम आउने गरेको छ ।
‘देव गुरुङमा जति क्षमता देखियो, त्यस्तो क्षमता विप्लवमा देखिएन ।’- ३३ दलको कार्यदलमा सहभागी साना दलका एक नेता अनुभव सुनाउँदै भन्छन्- ‘गुरुङ अरुका कुरा रामै्रसँग र चुपचाप सुनेजस्तो गर्छन् तर आफ्ना कुराहरु छाड्दैनन् र लिखित डकुमेन्टमा पनि घुसाइहाल्छन् । आफ्ना कुरा हरुलाई प्रस्तुत गर्न सक्ने गुरुङमा जुन क्षमता छ, त्यो विप्लवमा देखिएन ।
‘लोकतन्त्र’ शब्दप्रति गुरुङको वितृष्णा
३३ दलका नेताहरु माओवादी सचिव गुरुङको गेम प्लान र जिद्दीपनदेखि दिक्क लाग्ने गरेको बताउँछन् । भुक्तभोगी साना दलका एक नेताका अनुसार गुरुङ असाध्यै जिद्दी पाराका छन् । ३३ दलीय मोर्चामा लोकतन्त्र शब्द नै राख्न हुन्न र जनगणतन्त्र भन्नुपर्छ भन्ने गुरुङको आग्रहले यतिबेला निकै अप्ठ्यारो पारेको छ ।
संयुक्त मोर्चालाई पार्टीको जनवर्गीय संगठनजस्तो बनाउन खोज्ने र लोकतन्त्र शब्दप्रति नै वितृष्णा देखाउने गुरुङ्गको कार्यशैलीकै कारण रेग्मी सरकार विरुद्ध सडकमा आएको नागरिक समाजलाई समेत आन्दोलनमा ल्याउन नसकिएको मोर्चाका नेता बताउँछन् । ‘गुरुङलाई लोकतन्त्र भन्नासाथ एलर्जी भैहाल्छ, अनि कसरी उठ्छ संयुक्त आन्दोलन ?’- एक नेताले अनलाइनखबरसँग भने ।
विगत संविधानसभाका बेला हुने कतिपय दलीय वार्तामा गुरुङलाई देखेपछि कांग्रेस र एमालेका नेताहरुले अनुहार खुम्च्याउँदै आजा कुरा नमिल्ने भो भन्ने गरेको चर्चा चल्थ्यो । संविधानसभा विवाद समाधान उपसमितिमा प्रचण्डले सहमति गरिसकेका विषयलाई पनि गुरुङले उल्ट्याइदिने गरेका थिए । संविधानसभामा सचेतकको भूमिकामा समेत रहेका गुरुङले हरेक सहमतिहरुमा अड्को थाप्ने गरेको एमाले कांग्रेसका नेताहरुको अनुभव छ । तर, वैद्यपक्षका नेताहरुले भने गुरुङको यो भूमिकालाई क्रान्तिकारी अडानका रुपमा व्याख्या गर्दै आएका छन् ।
अर्का क्रान्तिकारी मात्रिका यादव
३३ दलको १० दल सम्मिलित कार्यदलमा देव गुरुङ जस्तै अर्का शक्तिशाली पात्र छन् मात्रिका यादव । वैद्यले भन्दा पहिल्यै नेकपा माओवादी गठन गरेर अध्यक्ष बनेका यादवले चाहिँ बैठकमा आफ्ना कुरा राख्ने सदस्यहरुलाई भौतिक रुपमै झम्टिने गरेको स्रोत बताउँछ । ‘विचारमा वाद प्रतिवाद गर्नुपर्नेमा आफूलाई चित्त बुझेन भने यादवजी झम्टिइहाल्नुहुन्छ ।’ स्रोत भन्छ ।
किशोर विश्वास माओवादीलाई घाँडो
यसअघि सद्भावना पार्टी र मधेसी जनअधिकार फोरमका नेता रही संविधानसभामा भाग नलिएर फोरम छाडेका किशोर विश्वास पनि ३३ दलीय मोर्चामा छन् । तर, वैद्यपक्षका नेताहरुका लागि विश्वास घाँडोजस्तै भएका छन् ।
देव गुरुङले ल्याएका हरेक प्रस्तावमा विरोध र प्रतिवाद गर्ने, जनगणतन्त्रको साटो लोकतन्त्रको वकालत गर्ने अनि मोर्चाका घटनालाई मिडियामा प्रचार गर्ने गरेको आरोप विश्वासमाथि माओवादी नेताहरुले लगाउने गरेका छन् । ३३ दलीइ मोर्चालाई घोर वामपन्थी बनाउने योजनाको मुख्य बाधक यिनै थारु नेता बन्न पुगेका छन् । मोर्चामा नेता नेता विश्वासले लोकतन्त्र र शान्तिलाई अस्वीकार गरिए मोर्चाबाटै अलग हुने धम्की दिने गरेको स्रोत बताउँछ । अर्कोतर्फ रेग्मी सरकारसँग वार्ता गर्ने नहुने विश्वासको अडान छ । लोकतन्त्रको साटो जनगणतन्त्र नै भन्नुपर्ने वैद्यपक्षका नेताहरुलाई रेग्मी सरकारसँग वार्तामा जान नदिने बाधकका रुपमा विश्वासले भूमिका खेलिरहेका छन् ।
३३ दलको कार्यदलमा सहभागी हुँदै आएका अन्य नेतामध्ये क्रान्तिकारी कम्युनिष्ट पार्टीका मणि थापा र नेकपा एकीकृतका परि थापा लगायतको भूमिका चाहिँ असन्तुलित नदेखिएको स्रोतको विश्लेषण छ ।